Кхоана хургйолча паргӏатон лард
Къона тӏехье зуламах лораяр лоархӏаме да
Дешара моттигашка терроризм, экстремизм яхача доккхача зуламашта духьала кхетаченаш дӏакхухьаш ба мехка. 2024-2028-гӏа шераш чулоацаш, ерригача РФ боаржабеш боккха болх ба из. Кхетаченашка лоархӏамедар да къона тӏехье бӏехача гӏулакхех лораяр, цунна нийса никъ хьехар.
«Ишколашка, колледжашка, кхыйолча дешара моттигашка тахан дӏакхухьаш латтараш тайп-тайпара кхетаченаш, лекцеш, викторинаш я. Хьехархой, психологаш, МВД болхлой, къоаной, СВО доакъашхой юкъе болаш; дӏахьош болх ба из», - дийцар «Сердалога» дешареи ӏилмани гӏулакхех йолча министерстве. Дешара моттигашка кагирхой кхетам лакхбе, цар вахар толхадергдолча гӏулакхех уж лорабе гӏерт хьехархой. Терроризм яхар вай массане къовсам лоаттабе беза во да. Вай республикан кхоане тахан кхувш латтача къонача тӏехьенга хьежжа хургья, цудухьа уж лорабар, даиман царца бувзаме хилар, воча хӏаман уж гаьнабахар вай декхар да.
Къонабарашта массахана хьалхадаха деза; интернета оагӏонашка лоралуш хила, яхаш. Тхога баьча хоамах, таханарча дийнахьа дӏайихьараш 3 000 эзар совгӏа кхетаче я, 90%-га кхоачаш дешархой, цар даьй юкъелоацаш. Къаьстта йоккха терко лоаттаю боаггӏача боараме доал доацача дезалерча кагирхошта, дӏаязбаь латтарашта. Хьехархоша, психологаша тахан цахаддаш болх бу царца, хӏана аьлча цу оагӏонцара къонабараш аттагӏа ба зуламхошта воча хӏаман юкъеоза. Дер дайна, харцахьарча наькъ тӏа баьнна леларгбоацаш; цхьацца проекташ йоаржаеш, гӏо лоаттадеча оагӏонна юкъебоахаш болх бу къонабарашца.
Вай кхетаду, къаьстта къонабараш цхьан хӏаман тӏехьа къахьегаш, цхьа гӏулакх дӏахьош хила безилга, зехьа ха йоаяро дика дахьац, вай даьша оалаш ма хиллара. Интернета оагӏонашка лоравала везараш дукха да. Цӏагӏарча даьша, ноаноша даиман терко лоаттае еза цу гӏулакха, царна ха деза шоай дезалхо хьанца къамаьл доагӏаш, малагӏча нахаца доттагӏал леладеш ва. Зуламхоша, шоаш гуча ца балийта гӏерташ, цхьацца говзалаш лелаю; цудухьа массахана фийла, тӏахьожам чӏоагӏбеш хила беза цӏагӏа, дешара моттигашка.
Интернета оагӏонашка цу зуламах мишта лоравала веза ховш хила беза къонабараш, тӏаккха царна могаргда цу вонна духьалъотта. Интернете бакъдоаца хоамаш доаржадеш, къамашта юкъе моастагӏал хьалхьедеш, ди харцахьа духьалбахьаш, къайла йолча шоай бӏехача кхетаченашта, чаташта юкъе кагирхой, тувлбаь, чубига гӏерташ къахьег зуламхоша. Из деррига довзаш хила беза къонабараш, тӏаккха зуламхошта ӏехабе атта хургбац уж. Дийшача наха, ӏаьдала болхлоша, къоаноша, хьехархоша цхьана дӏа-хьа ухаш; дӏахьош латтар боккха болх ба, вай къонача тӏехьен сакхетам кега ца балийта гӏерташ. Мехкарча кулгалхоша тӏахьожам беш дӏахьош ба из лоархӏаме болх.
«Цу балхо дикка пайда баьб ала йиш я тахан мехка. Дешархой, студенташ цу бӏехача зулама юкъе хоабенна хӏама хиннадац мехка, Даьла къахетамца. Болх дӏахобахьа беза, кхы а дӏашербеш»,- аьлар министерстве. Белгалде деза, тахан вайцига цу оагӏонца дӏахьоча балха федеральни оагӏоно а лакха мах оттабаьлга. Геттара дика хьаоттабаь болх лоархӏ цох, из гӏулакх дикка довзаш болча говзанчаша. ӏаьдала болхлой каст-каста дешара моттигашка кхетаченаш дӏакхухьаш хилар; бахархошца, кагирхошца бувзам лоаттабар боккха пайда беш да.
Моллагӏа хӏама тахка, дашха аьттув хул къонабарий, хӏаьта из царна лоархӏаме да. Сийрда кхоане, беркате тӏехье ураоттарца хул тахан кхувш латтараш, шоай Даьхен хам беш; шоай хӏама лорадеш, дезаш, нийсагӏдар довза гӏерташ. Харцача, зуламе долча гӏулакхашта духьале еш хила вай уж ӏомабой, паргӏатагӏа хургда вай вахара денош. Таханарча хано къонабарашта дукха довзийт, воча хӏамах лорабала кхетам, иман хила деза цар, хӏаьта из деррига царна довзийта дезараш вай да. Машар, барт, цхьоагӏо хьаллоацаш ураоттабе беза вай кагирхой; терроризм яхача бӏехача гӏулакхах хьокхаваларо ираза никъ хоадабелга ховш хила беза уж.