Массахана лоархӏаме хургдар
Театре къахьегарий цӏай дӏадихьар вай мехка
Россе театрашка къахьегарий 150 шу дизара, артиста Ден хетаяь кхетаче дӏахьош хилар Оалкамарча культуран цӏагӏа. Юртхошта доккха совгӏат хилар цу гӏулакхах. «Кхетаче дӏахьош хиннараш бар мехкарча къаман кхоллама Цӏен болхлой.
Мехка культураца дувзаденнараш доаржадеш къахьегаш болча цар, ма хулла тоадаьдар из гӏулакх. Гӏалгӏай паччахьалкхен кагирхой театра актёраш бар цига гулбенна. Массанена бовзаш бола артисташ цига баьхка гӏадбаха бар юртара нах», - дийцар «Сердалога» РДНТ исбахьален оагӏонцарча балха кулгалдеш йолча Абдурзаканаькъан Аьсета. Цу йоккхача проекто хьагойтар театраи къаман культурани юкъе боккха бувзам болга; театрага гӏолла цу оагӏонца дувзаденнараш, истори, къаман оамалаш дӏайовзийта йиш йолга.
Белгалде деза, Станиславский Константина ӏомадаьраш вай къаман театраца дикка товш, дувшаш долга. Сцена тӏа баьннача актёрашка хьежаш, цар мел дувцар зувш, вай теркалду, хӏара актёр ший мел бола низ ӏобилла белгалвала гӏерташ, хьежаш багӏачар дог сомадаккха гӏерташ волга. Театрага гӏолла гу вайна тахан, гӏалгӏай къамо тхьоврача ханашкара хьабена бӏаьха, чоалхане никъ, даьша лорадеш таханарча денга кхоачадаь эздий ӏадаташ, цхьаккха хӏаманца диста йиш йоаца дӏаьхий дола истори, иштта кхыдараш а.
Гаьнарча, хийрача Казахстане кхаьчача хана а, вай театр хилийта гӏерташ, къахьийгад гӏалгӏаша. Къаман исторена вӏалла йицлургйоацаш йовзаш я тахан цу гӏулакха хьалхалаьттарий цӏераш. Театр довзар яхар атта никъ бац! Цкъа из хӏама шийна хьатӏаийца саг даиман цу наькъ тӏа къахьега дезарех ва, хӏана аьлча актёра довза дезараш дукха хул, хӏаьта тахан дукха кердадараш гучадувл. Селханарча ханашцара истори довзийташ, таханарча хано дӏадеххача тайпара болх дӏахьош, къахьегаш ба вай мехка цу оагӏонца бувзабеннараш.
Белгалде деза, гӏалгӏай театр хӏара денна тоалуш, дегӏадоагӏаш латтилга. Вай къаман юкъе кӏезига бац лакха начӏал дола актёраш. Мехка санна, Россе тайп-тайпарча моттигашка а дикка бавзаш ба уж. Вахаре этта дола цхьадола хӏама театрага гӏолла доаржаде, ма дарра дӏадовзийта йиш хул наха. Берий, кагирхой театрашка къахьегараш шоай болх лоархӏаш, из никъ безаш бола нах ба. Къаман дега кизга хинна латт ала йиш я тахан театр вай вахаре! Оалкама дӏайихьача кхетаче дийцар вай къаман театр хьаотташ хиннача наькъ тӏа къахьийгарех. Селханарча деной истори довзийташ бола болх бар, ала йиш яр цох.
Вайна хов, эггара хьалхара гӏа театре атта боацилга, хӏаьта бӏарчча театр хьаоттара никъ боккхача къахьегамах бизза мара хила йиш йоацилгаха-м вӏалла шеко яц. «Предложени», «Ревизор» яхача спектаклашкара доакъош гойтар экрана тӏа. Цӏихеза говзанчаш хинна Хазанаькъан Мухьмад-Гири, Цисканаькъан Мухьмад, Новрбенаькъан Руслан, Янданаькъан Тамара, Беканаькъан Ибрахӏим дуккхачар дегашка моттиг дӏалаьца ба лакха начӏал хиларца. Мехкахой дегаш ураоттадеш, сцена тӏа баьлар кагирхой театре къахьегараш.
«Таханара гӏулакхаш» яха спектакль гойтар цар хьажархошта. Къаьстта чӏоагӏа цӏай хоздеш хилар цига къаман артисташ бола Дзейтанаькъан Темарлан, Зангенаькъан Руслан, Оздой Адам. Уж актёраш, артисташ вайна бовза дукха ха я, цар дакъа лоацаш йола спектаклаш бахархошта дикка езаеннарех я. Къаман культуран никъ тхьовра денз хьабоагӏаш болга, из хьаллацарца вай дӏаьхий, доккха дола истори, ӏадаташ доаржаде, къонача хьажархошта довзийта йиш йолга белгалдир кхетаче. Оалкамарча культуран Цӏагӏа цу дийнахьа эттар, беррига юртхой гулбеш, доккха цӏай дар. Чӏоагӏа дега тоам хинна бар нах цу кхетаченах. Хьажархошта юкъе дукха дешархой бар, из къаьстта чӏоагӏа гӏадвугаш да, хӏана аьлча шоай къаман истори, культура ишттача наькъаца дикагӏа йовз царна. Вай театр, халача деноех чакхдаьнна, тахан дийна да, тӏатеӏӏа къахьегаш а да боккхача, кердача новкъа даьнна!
Белгалде деза, тахан театрага гӏолла дукха проекташ, программаш йоаржаеш болх лоаттабелга. Цо хьагойт къаман театра хьал хӏара денна тоалуш, айлуш латтилга. Театре аха ловраш а тахан дукхагӏа ба. Ишколашка, кхыйолча дешара моттигашка, берий бешамашка дӏа-хьа ухаш болх лелабу театра актёраша. Тахан цу наькъ тӏа къахьегараша оалаш да-кх, театра вахаро саг чуоаз, цкъа театр дайзача, дезаденнача сага атта из дуталургдац. Хаьта керттердар да ший гӏулакх тӏехдика дӏадахьа гӏертар, хӏара денна доккхагӏа долча гӏулакхашка кхача хьожаш хилар, беркате дар доаржадар!
Оалкама хинна из йоккха, лоархӏаме кхетаче цу юртарча наьха дегашта тоам беш хилар. Къаман кхоллама Цӏен къахьегамхоша из болх дӏахо а, дикка боаржабеш, дӏабахьа лерхӏ. Начӏал дола кагирхой теркалбеш, театра юкъе кердадараш доаржадеш, тайп-тайпара проекташ, программаш дӏакхухьаш, кхоллама оагӏонга гӏолла бахархой дегашта тоам беш, къахьегаргда цар боккхача наькъ тӏа!