2025-ча шерарча тов бетта ший наӏараш хьайийллар вай мехкарча стоматологически институто, моттигера кагирхой санна лоалахарча республикашкара а нах тӏаэцаш. Тахан студенташта хьалхашка латта керттера декхар – лакха говзал йола лор хинна, наха гӏо де оттар. Шолжа-Шахьаре дӏайихьача «Стоматологи: дешар, ӏилма, болх» яхача ӏилман балхацарча конференце дуккхача моттигашка дӏайовзийтар институт. 

Царгашта доал дара гӏулакх дикка шаьрдаь болча лораша шоай балхаца дувзаденнарех дийцар цига, шерра доаржадеш. Унахцӏенон ӏилман кандидат, ИСИ стоматологически факультета декан, лор-стоматолог- терапевт, Магасе «Sorrӏdӏ» яха клиника хьайийллача ӏарчакханаькъан Заремас цу оагӏонцара доклад йир цига. Хьалхашкара царгаш велакъажар хозагӏа хургдолаш мишта тоае, нийсъе еза дийцар спикера гулбеннарашта. Терапевта стоматологеца дувзаденнараш довзийтар цо.

Царгий бос кӏайгӏа беш дола гӏулакх тахан наха юкъе геттара чӏоагӏа даьржа да, хӏаьта къаьстта дукха ба из хьаллоацарашта юкъе къонабараш. Царгаш кӏайеш бола болх лаьрхӏача гелашца дӏахьош ба перекись водорода е карбамид йоаллача. Царна ӏотӏахьекхачул тӏехьагӏа дӏа-хьа баьрже, бос сийрдагӏа хетийташ йола молха я из.

Стоматологически ӏилманца дувзаденнарех дувцаш къамаьл дир кхетаче лорий ӏилмай доктора, Пятигорскерча унахцӏенон- фармацевтически института (ПМФИ) клинически стоматологен кафедра профессора Юсуповгӏар Руслана. Цу оагӏонца баьккха боккха гӏа ба ала йиш я стоматологически имплантех. Къилбаседа Кавказерча федеральни университета (СКФУ), Ставрополерча паччахьалкхен унахцӏенон университета (СтГМУ), Селий мехкарча паччахьалкхен университета ӏилманхоша импланташ хьаеш бола болх дикагӏа тоабеш къахьийгад. Унахцӏенон ӏилман доктор, Нохчий мехкарча паччахьалкхен университета стоматологех йолча кафедра кулгал деча Берсановгӏар Руслана гулбеннарашта дийцар субантральни оалаш йола тӏехк синус-лифтинг йича мишта хувцалу.

Синус-лифтинг яхар тӏехка кхоачамца из тоаеш болх дӏахьош дола гӏулакх да. Лоро белгалдечох, из болх дӏахьоча хана, имплант дӏаоттаеча хана меража чура, иштта кхычахьара хӏама хьокхаделча инфекци яржар кхерам ба. Лоралуш, чӏоагӏа терко еш дӏабахьа безаш болх ба из. Бӏарахой Ахьмада Ислам имплантолог, ортопед, Наьсаре а Магӏалбике а «Бӏарахой клиникаш» хьайийлла саг ва. Из тахан лакха говзал йола лор лоархӏаш, вовзаш ва. Шоай балхаца керттердар массахана балхацара говзал кӏоаргьеш, шаьръеш хилар лоархӏ цо. 

Юххьанца болх дӏаболабеш теркалде дезараш лорадеш хилча, операци яьчул тӏехьагӏа меттавар аттагӏа хул сага, деррига боаггӏача боараме дӏагӏоргдолаш массадола оагӏонаш теркалдеш чакхбаккха безаш болх ба импланташ оттаяр. Из белгалдеш къамаьл дир цига Москверча профессора Овшанаькъан Жаруллаха. «Импланташ оттаеш кийчо еш бола болх 3-6 бетта дӏабахьа безаш хул,уж чӏоагӏъенна дӏаотта езаш йола ха я из», - дийцар унахцӏенон говзанчас.

Анестези яхача оагӏонца дувзаденнараш доаржадеш, къамаьл дир кхетаче имплантолог, цу оагӏонцара хирург, «Astra-Dent» яха клиника Махачкале хьайийлла волча Ибрагимов Закарьяс. Цу балхаца хьадаьннача кердадарех дийцар цо. Мандибулярни анестезеца даьржа дола кердадараш сага хьал дикка аттачахьа доаккхаш да. Масала, кӏалхара мочхал долча геттара дукха нерваш я, цунга хьежжа цу оагӏонца яь анестези чӏоагӏагӏа я.

«Ше малхаваьннача накъаваьннав» яха кица хьалха оттадеш дӏадоладир ший къамаьл имплантолог, хирург волча Угурчанаькъан Юсуфа. «The Famӏly» яха стоматологически клиника хьайийллай цо тахан Наьсаре. Кхетачен доакъашхошта, ИСИ студенташта дийцар цо, дийша ваьнначул тӏехьагӏа ше вахача моттиге из хӏама доаржадар лоархӏаме долга.

Наьсарерча «ӏmplant clӏnӏk» оалача оттига кулгал деча Ужахьанаькъан Лизас дийцар лакхера царгаш дӏаоттаеш шоай балхаца нийсденнарех. Ортопеда белгалдир, човнаш хинна долаш сихагӏа меттадоагӏаргдолаш, царгаша хӏама хьокхадар, къамаьл дар, садахар боаггӏача боараме хургдолаш малагӏа хӏамаш теркалде деза. Стоматолог, имплантолог, ортопед, пародонтолог волча ӏарчакханаькъан Мухьмадаца кхетаче хилар гулбеннарий.

Москве «Emӏrӏda», Наьсаре «ДАЙМОНД» клиникаш хьайийллача цо белгалдир, лора никъ атта боацилга, цу оагӏонцара говзал эцаш йоацилга. ӏарчакханаькъан Мухьмада керттера декхар да, царгашца цхьаккха кхоачамбоацараш доацаш, шоай вахар дӏадахьа наха гӏо дар. Шолжерча шахьара Кхела депутат волча, Гӏалгӏай стоматологически институт хьайийллача ӏарчакханаькъан Ахьмада дийцар, таханарча студенташа, йоккха говзал караерзаеш, хьинаре къахьега дезилга, шоашта хьалхалаттарий ларах дӏабаха хьажа безилга. Ше леладеча хӏаманца лерхӏам болаш хила веза саг, гаьнавала ловш вале.

Ерригача Россе конференце дийцар стоматологеца дувзаденнача лоархӏамечарех, эггара хьалхарча оагӏонца сага лораде дезарех. Мехка пхе моттигера гулбеннача лорий къамаьлага гӏолла дуккхадараш довза аьттув хилар цу кхетаче.