«Магас» ансамбль хургья цига ший начӏал, говзал гойташ. Паччахьалкхен фольклорни ансамбль «Магас» цӏихеза я республикал арахьарча моттигашка дукха хана денз. Къаьнара гӏалгӏай къаман халхар мишта хила деза гойташ ба мехкарий, кагий нах. Боккхача толамца белгалбоалаш хьабаьхкаб уж, дакъа лоацаш мел хиннача программашка.

Хӏаьта мукъама оагӏув бовзийтар я Магӏалбикерча шахьара культуран Двореца «Лоаман оаз» яха ансамбль. Къаман мукъама кӏоаргал йовзийташ, иштта таханарча оагӏонца из хотташ йола программа я Байсахаранаькъан Мадинас кулгал деча мукъама тоабо Шолжа-Гӏалий тӏа йоаржаергьяр. Гӏалгӏай къаман мукъама оагӏонцара ӏадаташ довзийташ хургба лакха говзал йола, дукхача хана денз массанахьа бовзаш бола артисташ. «Лоаман оаз» ший гӏулакх боаггӏача боараме дӏадахьа ховш я.

Фестивала программан юкъе лоархӏаме моттиг дӏалоацаш да къаман культуран оагӏонца дувзаденнараш довзийташ дола балхаш. Белгалде деза, вай республике начӏал дола говзанчаш кӏезига боацилга. Шоай кулгашца тайп-тайпара хӏамаш хьаеш болча пхьараша чӏоагӏа хоза, тамашийна хета хӏамаш гойт Кавказе, иштта кхыйолча моттигашка дӏакхухьача кхетаченашка.

ӏархилганаькъан ӏашата лакхача боараме дӏагойтаргда вай мехкахой пхьоал. Чӏоагӏа къахьийга хьаяь хӏамаш я цун болх бовзийтараш.Къаман дувхар ӏадаташка хьежжа тоадеш, ший тайпара маха боаккхаш болх дӏахьош саг я из. Кавказа культура йовза ловш барий бӏарг тӏаотташ, ма дарра аьлча, тамаш е мегаргйолаш къахьегам ба из тахан. Этнографаша, историкаша лакха мах оттабеш да цун балхаш.

«Низ - цхьоагӏонца» яхача фестивале дакъа лацар-м духхьал кхоллама оагӏонца дувзаденнараш довзийтар хинна ӏац, мехкашта, халкъашта юкъера бувзам, барт, безам чӏоагӏбар да из. Цхьанкхеташ хиларо низ болашагӏа хулийт къамаш, вӏаший тӏаотташ, бувзам лелабеш хиларо моллагӏа хала хӏама аттача доаккх. Из иштта долга белгалдеш къамаьл дир тхоца республикерча къаман кхоллама Цӏен исбахьален оагӏонцарча балха кулгал деча Абдурзаканаькъан Аьсета.

Доакъашхоша белгалдечох тарра, иштта йолча фестивалашка цхьацца пайдане хургдараш дӏа-хьа эца, цхьана къахьегарца керда, дика проекташ кхолла аьттув боал. Хӏаьта фестивала цӏи а йоагӏаш, товш тилла я тахан. Тайп-тайпара ӏадаташ долаш, шоай культура, истори лорадара, доаржадара тӏехьа къахьега кийча долча Кавказе дахача къамаша тахан боккха болх лоаттабу ала йиш я цу оагӏонца. Цхьоагӏонца ба низ, цунца аьттон наькъаш а шерагӏа, паргӏатагӏа, беркатегӏа хул.