Лорабар а кхобар а
Зӏамагӏчар оагӏув хьаллоацаш я, берий бокъонех йола викал
Бера хана денз, хьалхадоах сага; къахетаме, дикал йоаржаеш, нийсача хӏаман тӏехьа хила, яхаш; хӏана аьлча деррига а цу хӏамашкара дӏадолалуш да вахаре. Бакъда нийслу-кх вахаре дега ӏоткъам беш дола гӏулакхаш а, вай мехкарча цхьан ишколе санна… Берий бокъонех йолча викалга дукха ха йоацаш леткъар 18 шерга кхачанза дола бер. Цо белгалдечох, ишколера хьехархо даиман цох гӏерташ, цунга бала бахьаш, цадоагӏар леладеш я. Дешархо бегвоахаш, цох гӏерташ хьехархочо даь къамаьл берий бокъонех йола викал ма дарра из къоастаде оттайир.
Из гӏулакх дикка хьатахка лаьрхӏа, берий бокъонех йолча викала Чахкенаькъан Заремас цу гӏулакха бехктокхаме бола ӏаьдала болхлой а шийца болх дӏабахьа бийхар. Бехкевар гучаваьккха, доаггӏаш дола гӏод тоха дезаш дар из хӏама. «Дешара оагӏонца кхебу къаман беркате бола бахархой! Бера хьехар дар дикача, къахетам сомабоаккхача, нийсача оагӏонца хила деза. Совдола, ца доагӏа хӏамаш юкъе хила йиш яц!» - аьлар Чахкенаькъан Заремас. Цох лаьца дувцаш бера бокъонех йолча викала белгалдир, бераш иштта латкъаш хилар каст-каста нийслуш долга.
«Из тайпара хӏама вӏалла маьршдалийта йиш йолаш дац! Берашта нийса никъ хьехараш, вӏаший бартаца, лерхӏамца хила деза яхаш хьалхадаха дезараш вай да; цунга хьежжа, бера бокъонаш цалархӏар доккха гӏалат да», - теркалдир цо. Мехкара дешара оагӏонцара хьал ма хулла тоаде гӏерташ боккха болх ба дӏахьош латтар, тӏаккха мишта нийслуш да бера, хьехархочоа юкъе дов хьалъхьувш дола хӏама?!. Цу хаттара жоп дала дезаш да вай… Цу оагӏонцара хӏама тоадара тӏехьа юкъебоалабе беза вай хьехархой санна ишколера кулгалхой, берий бокъонаш лораераш, вахара оагӏонцара къахьегамхой, ӏаьдала болхлой.
Массане цхьана къахьега этта, тоаде дезаш хӏама да из тахан, тӏаккха аттагӏа хила мег кхоачамбоацараш юстардаха. Хьехархочун ший моттиг, бера ший моттиг йолаш дӏабодаш хила беза болх. ӏаьдала болхлоша из гӏулакх тесса дутаргдац тахан! Ерригача ишколашка болх дӏахьоргба бера низ тӏалоаттабар, цунга тоам боацар, цадоагӏар дувцар харцахьа долга белгалдеш. Бера бокъонех йолча викала теркалдечох; нийса, беркате дола хӏама ӏомаде дӏаухаш дола бер тоӏадаь, цун бокъонаш цалоархӏаш, сий лохдеш, леладе йиш яц. Психологаш, иштта кхыбараш оарцагӏбоахаш, меттадоаладе дезаш хӏама да из тахан.
«Хӏара бер дог тийша хила деза, цадоагӏар шийца леладергдац, аьнна! Боккхийбарашта хьалхашка латта декхар да ца доагӏа, бокъо йоаца хӏамаш хьалъхьедеш дола бахьанаш хоададаь дӏадахар. Берашта, хьехархошта юкъе барт, бувзам хилар лоархӏаме да! Из иштта хилийтара тӏехьа тӏатеӏӏа къахьега дезаш да вай дерригаш, фийла долаш», - аьлар Чахкенаькъан Заремас.
