Дохаргдоаца вошал
Карачаевск яхача шахьара бахархоша даькъалайийцар ГӀалгӀай Республика кхеллача Денца
Аьтинга бетта 4-ча дийнахьа вай дездир 34-гӀа ГӏалгӀай Республикан шу. Цу дийнахьа белгалбир, гӀалгӀай паччахьалкхе хьакхоллаш цун кертте лаьттараш. ГӏалгӀай къам дукха бала эза да оал, цун а ший бахьан да.
Вай даьшта дукха нийсденнад моастагӀа тӀавена, цунна духьалъотта безаш дола наькъаш, дукха цӀий Ӏомехкад, иштта советски Ӏаьдала оагӀорахьа а хатараш хилар.
1943 шера, лайчилла бетта къарший къам а Казахстане, Юкъерча Азе ӏодахьийтар, кӀеззига тӀехьагӀа – 1944 шера из къиза соцам вай къаманга а кхаьчар. Мехках баьха арахьа болаш, цу къамех болча наха юкъера бувзам чӀоагӀбелар. Вай даьша, шоайла хьаллоацаш, эшшача уллув латташ, дӀайихьар из балан ха. Тахан из ха дагаух боккхийча наха, иштта кхувш йоагӀача тӀехьенна.
ГӏалгӀай Республикан Ди долаш, ловца боаккхаш Карачаевск-Шахьарера баьхкача хьаьшаша гӀалгӀайх вежарий, йижарий оал. Цар, къайла ца доаккхаш, дувц тахан а вайцара вошал, уж кийча ба эшача вай къам хьаллаца, новкъостала бахка.
«Эзар шу дузача хана а, иштта могаш а ираз долаш а хилда шо, АллахӀа новкъосталца. Машаре, сийрда дуне хилда шун. Дуккха а дахалда шо укх дунен тӀа! Тхо шуца цхьана да», – аьлар къарший вежараша гӀалгӀашка.
Хало кхаьчача дика вовзаш хул доттагӀа. Цхьан хана вай даьша, цар даьша шоайла маькха чӀегилг екъаш, кагирхоша доттагӀал чӀоагӀдеш хьадаьхкад вай. Вай артисташ даим безаш тӀаэц Къарший-Черсий республике, хӀаьта цар кхоллама интеллигенци ГӏалгӀайче еча, юха а вайна доккха цӀай хул.
«Вай цхьа вахар дола къамаш да, дика хало эза а да. Вай даьша бала лайра; бакъда, цунга хьежжа доацаш, тахан вай дерригаш дукхача къамий Россе кхоане бахьан къахьегаш да. Воашта могар ду Кавказера вахар тоадара, хоздара, хӀана аьлча вай дерригаш а цхьа дезал санна да», - аьлар къарший тхьамадас.
Ловца боаккхараша яхачох, гӀалгӀай чӀоагӀа, къахьегама тӀера, лерхӀаме къам да. «Къаьстта цудухьа дохаргдац вайна юкъера вошал. ГӏалгӀай къаман вахаре дукха дика а хало йолаш а ханаш хиннай. Сона лов шо ираз долаш хилар. Хӏара дезале машар, кхоачам, паргӀато хийла», - аьлар шахьара бахархоша.
Безаме тӀаийцар Карачаевск-Шахьара куран администраце ер йоазув даь «Сердало» кепайоазон цӀен болхло. Шахьара кулгалхочо Кущетеров Спартак Асхатовича терко тӀаяхийтар вай ши къам цхьатарра хилара, цо иштта белгалдир воайла вошал долаш вай хилар.
«Карачаевск-Шахьара куран бахархой цӀерагӀа даькъалабувц ГӏалгӀайчен бахархой цу Денца. Шоай дезалаша дог хьесталда шун. Тха дукха ба доттагӀий-гӀалгӀай, юкъара овла ба. Эзараш шерашка шоаш хьабаьнна овла ца боабеш, истори, культура лораеш хьадоагӀача къамо ший зӀамагӀа, боккхагӏа бола мохк дӀахо а иштта безаш лораболба», - аьлар Кущетеров Спартака.
