Кхоачама, беркат дебара белгало
Кумган - гӀумагӀа ламаз эцара, кулг-юхь дилара лелаеш йола. Цун тӀерча суртага хьежача гуш да къаман хозален, кхалнаьха тӀабувхабеча гӀирса белгалон сурт из хилар. Лакхе доалл цун ко, кхаь моттиге дӀачӀоагӀдаь.
Хий кхухьаш йола кӀудалаш готта я лакхера, цу чу халла мара бера бий а Ӏочубалац. Из яьй доккха ко долаш, юкъера шера йолаш, кӀалхара герга пхо йолаш.
Из дувзаденна да кӀудал баламаш тӀа оттае езаш хиларца, хи тӀара хих йизза из цӀагӀа чу яхьача хана аттагӀа хургйолаш. Къаьстта цу тайпарча кӀудалашкара хий ӏомехкаш хиннадац, хӀаьта шера пхо хиларах из баламаш тӀа дика лаьттай. Мехкараша из кӀудал хих йиза яхьача хана, цун кӀалха кӀаьда гӏайбилг е шера тхана оаса бехкаш хиннаб.
Ха дӀа мел йода тайп-тайпара пхьегӀаш араяьннай. Атта йохаш йолча халача хий кхухьача кӀудалашта меттел; хьаяьй, лакхера готта а йолаш, цӀаста кӀудалаш. Из белггала кхалнаьха (мехкарий) пхьегӀа яр. ГӏалгӀай кӀудал (каст-каста лоабатах) йора, из Ӏадатех лелаеш йола пхьегӀа яр. Из герга я, бухьера готта а йолаш, ко а дагӀаш. Из лелаеш хиннай хина лаьрхӀа, малар кховдаде. Уж еш хиннай кулгашца, цхьайолча хана духхьал аттагӀа дола сурт дуллаш хиннад цу тӀа, цунца хьагойташ лоамарой вахара хьал.
ГӏалгӀай кӏудала белгало:
Материал: Массаза из еш хиннай беттача лоабатах (керамика), Кавказа халкъа кулгаговзалашта тара да из.
Кеп: дукхагӀа кӏудалаш хиннай йӀаьхо, герга оагӀонаш долаш, лакхера готта бухь болаш, цаӀ е шиъ ко а дагӀаш, дӀа-юха хьош аттагӏа хургйолаш.
Из лелаяр: Керттера лостам – хий дара, из цу чу леладара, е кӀа, генарий даьтта леладара.
Белгало: ГӏалгӀай культуре кӀудал нийсъеш хиннай беркатаца, хьаьша тӀаэцарца, цӀен пайданца.
Хозал: Каст-каста уж еш хиннай башха дукха сурташ тӀадоацаш, цхьайолча хана кӀеззига гахьар-сурт дуташ хиннад цу тӀа.
Кӏудал вахаре ца хилча яргйоацаш хиннай, къаьстта лоаман моттигашка, цига хина къаьстта лакха мах оттабеш хиннаб, из иштта леладаьд дин, Ӏадатий гӀулакхаш доахаш.
