Мехкада: Даькъасте лораеча лоархӏаме моттиг дӏалоацаш хилар Гӏалгӏайчен бахархой
Тахан Россе белгалдеш да тӏема сийлен Ди - Даькъасте лораеш тӏабенача немций-моастагӏчун бӏена духьалъэтта Ди. Из тӏом лаьттар 1942 шера, кӏимарса бетта 25-ча денгара дӏаболабенна, 1943 шера ардара бетта 9-ча денга кхаччалца. Из керттера хилар Сийлахь-боккхача Даьймехка тӏем тӏа. Цӏеча эскаро моастагӏа Магӏалбика тӏавитанзар, цо вӏашагӏбелла тийшаболх чакхбаланзар. Даькъастен мехкдаьтта тӏакхача гӏерташ вар моастагӏа, бакъда духьалъэттача советски эскаро из вохавир. Цу юкъе доккха дакъа лаьцар Магӏалбике дӏахьош хиннача тӏема операце.
«Даькъасте лораеш лаьттача тӏема исторецара лоархӏамегӏа йола оагӏув я Магӏалбике лаьтта тӏом. Укхаза къиза тӏема денош дӏахьош турпала денал дола Даьхен къонгаш, советски союза салтий, мехка бахархой цаӏ санна духьалъэттар моастагӏчоа, из Магӏалбике чу ца валийта. Цига иштта денал гойтарах Российски Федераце Президента Путин Владимира Амарах Магӏалбика «Тӏема сийлен шахьар» аьнна цӏи елар. Цига доккха дакъа юкъедера Гӏалгӏайчен бахархоша, уж денал долаш латар моастагӏчоа духьалъэтта. Вай лорабеш лелабу царех бола дагалоаттам. Из Котало гаргайоалаеш лийгарий сий ду. Вай декхар да къонача тӏехьенга кхоачийташ, царех бола дагалоаттам лелабар, царна шоай мехка истори дикагӏа довзийташ. Даим сий долда бейнача турпалхой! Лерхӏам хилба вай Даьхе бахьан летарий», - аьлар Гӏалгӏайчен кулгалхочо Келаматанаькъан Махьмуд-Ӏаьлас.
1942 шера гурахьа Магӏалбик яккха тӏавенача моастагӏчун боккха тӏема низ бар, цунгахьа совле а яр, бакъда цунна дага хиннадацар ше иштта вохаваь тӏехьашкахьа кхоссаргва, аьнна. Советски бӏухоша кӏаьдваь, хӏалакваь бохабир цун низ, Волга даькъ тӏа ший тӏема низ баккха таро яланзар цун.
