Тӏема уназара денош эттача, 1941-ча шерарча ӏан шоллагӏча бетта 14-ча дийнахьа Буро тӏа ваьв Саламхан. Цу ханарча дуккхача берий вахар санна, унзарча тӏема деноша дӏадаьккхар цун берал а.

1944-ча шера къам, цхьаккха бехк боацаш, Даьхенах даьккха хийрача, шийлача Сибре ӏодахьийтар бӏаргадайра кӏаьнка. Уж ханаш цӏаккха а дега йицлургьярех яц. Халача, бирсача деношта духьаллатташ дӏадоладелар гаьнарча мехкара вахар. Хозача, мерзача деноех дизза хила деза берал ӏазапе дӏадахадале а, дег чура къиза ца верзаш, ураэттар из.

Гӏалгӏайчен паччахьалкхе хьаоттача хана, мах баь варгвоаца совгӏат вай къаман берашта де лаьрхӏар Саламхана. «Селаӏад» яхача берий журнал вахар хада ца хадийташ, дӏаьхдир цо Наьсаре вай къаман хӏама хьаотташ лаьттача шерашка.

Белгалде деза, журналах тилла цӏи а цхьа бе-башха йоацаш хержа йоацилга… Халача шерашка ураотташ лаьттача берий дегаш хьоасташ бола болх бар из журнал арадувлар, хӏаьта селаӏад оттар массахана дог хьоасташ, бӏарг гӏадбугаш хӏама да.

Из керте оттадаь, тилла цӏи яр из. Журнала тӏа арадувлар берий дувцараш, байташ, сурташ, иштта яхьаш чакхйоахар берашта юкъе цар начӏал, кхолламцара бувзам гойташ.

Журнала оагӏонаш тӏа арадувлар доттагӏалах, нийсхо лоаттаярах, боккхийбарашца лерхӏам хиларах, Даьхе езарах дола йоазош. Бераш ӏомалуш дар шоай уйла йоаржае, массанена дӏайовзийта, дунен хӏама кхетаде. Республика хӏетта хьаотта йолалуча хана, боккхача наькъ тӏа цо ший хьалхара гӏа боаккхача хана, берий журнал арахецар атта ба ала йиш йоаца болх бар…

Доккха сабар, хьаькъал эшаш гӏулакх дар из цу хана. Майсиганаькъан Саламхана журнала кулгалдаь ца ӏеш, боккъонца ший дог дийзадар цунца. Хӏара журнал арадалар, берашта цӏай хургдолаш, духьалдахьа гӏертар из. Тахан майрра ала йиш я; цу начӏалах визза хиннача сага лаьрхӏар кхоачашхилар, аьнна.

«Селаӏад» массанена дезаденна дег чу дижар, гӏалгӏай берий литературе ший йизза моттиг хьалаьца дӏаэттар из. Ше леладер дезаш, лоархӏаш вар Майсиганаькъан Саламхан. Тахан, из саг дагаухаш, начӏал дола журналист, редактор хинна ца ӏеш, ший къамах дог лазаш, беркате хургдола хӏама доаржаде гӏерташ лаьтта къаман визза воӏ волаш, чакхваьннилга кхетаду вай. Берашта хоза кхоане кхолла гӏийрта саг ва из, цо мел даьр пайда эцаш да тахан а.

Хьинар долаш саг хиннав Саламхан, иштта ца хилча, ше лаьрхӏар тӏатеӏӏа дӏачакхдаккха хьожаш, лаьтта хургвацар из дуккхача шерашка. Дега цхьа атта, наха везалуш, воккхачунца а, бераца а бувца мотт болаш саг вар из. Сибрера Даьмехка ваьнначул тӏехьагӏа, Нохч-Гӏалгӏай паччахьалкхен хьехархой институте деша эттар из. 1963-ча шера дийша ваьнна, Йоккхача Ачалкхерча ишколе балха эттар.

1965-ча шера болабелар цун журналистике бода никъ. Цу хана хеттар цо «Сердалоца» ший кхел а. Массехк оагӏонцара болх дӏахьош, чӏоагӏа къахьийгар цо газете. Иштта хилар 1986-ча шерга кхаччалца, «Гӏишлонхо» яхача газета кулгал де отталца.

1991-ча шера цхьаькха, керда никъ хоттабелар цун вахарах. «Книжка» яхача, Нохч-Гӏалгӏай кепайоазон-полиграфически моттига редактор хилар цох. Кхы а цхьа шу даьлча денз, «Селаӏад» яхача журнала керттера редактор волаш, лаьттар из 2017-ча шерга кхаччалца. РФ культуре, Нохч-Гӏалгӏай АССР культуран оагӏонца лоархӏаме болхло хиларах, тайп-тайпарча совгӏаташца белгалвир из. Нохч-Гӏалгӏай АССР Лакхехьарча Совета Президиума Лоархӏаме грамота елар цунна 1973-ча шера, иштта «Карагӏдаьннарех» яха орден а елар цунна, къаьстта вай республика хьаяьчул тӏехьагӏа.

2019-ча шера гуйран шоллагӏча бетта 9-ча дийнахьа вайцара къаьстар Саламхан. Вайна юкъе даха дисад дуккха а цо, кхоаненна яхаш, доаржадаь дикаш. Дикача сага вахара никъ бӏаьхий, массане пайда эца йиш йолаш хул. Тахан а дахаш долча «Селаӏада» оагӏонашка, дисад цо вайна дитар. Литературе, журналистике сага ше вовзийта гӏо деш лаьттарех вар Саламхан.

Берий дегашта йӏовхал енна, цар бӏарг гӏадбига, цар вахара денош сийрдагӏа хилийтача сага цӏи йицлургьяц цӏаккха а! Тӏехьено тӏехьенга бувцаш, баха беза къаман яхь йола, цох дог лазаш хинна къонгаш!