Даьхен гӏулакха латтараш
«Зарница 2.0» яха ловзар да Россе дӏахьош
Ерригача Россе Даьхенцара безам чӏоагӏбарах дола «Зарница 2.0» яха тӏема ловзар да дӏахьош. 2026-ча шера из болх дӏаболабеча новкъа баьлар «Хьалхарчар болам», «Къона эскархой», «Тӏемахо» яхача боламий Роскагирхой, РФ дешара оагӏонцарча Министерствос хьаллоацаш. Тӏема, Даьхенцара безам, лерхӏам чӏоагӏбарах долча ловзаре дешархой, студенташ халонашта духьалъовтта, нийсача хӏаман никъ харжа ӏомабу. Вахаре царна накъадаргдола хӏамаш да ӏомадераш. «Укхаза чӏоагӏлу оамал» яхача хьалхаленца дӏадодаш деррига ловзар. «Кхаь шера миллионаш дешархой, студенташ юкъелаьцар цу ловзара, тӏема оагӏонцара ӏадаташ царна довзийташ къахьийгад мехка.
Даьхен лорабой Ди дездеча дийнахьа хьалхара гӏа боаккхаш дар ловзар. Укх шера хувцамаш хинна, 23 шу даллалца бараш ба дакъа лаца йиш ярах. Хьехархой вузашка дешаш бола студенташ а ба дакъа лоацаш, дӏахойодача хана дешархошта хьалхадоаккхаргда цар шоаш ӏомадаьр. Даьхен истори, тӏема гӏулакх довзара тӏехьа къонабарашта гӏо дергда цар. «Зарница 2.0» яхача ловзаре кагирхошта довзийт НВП уроках ӏомадераш. Даьхен гӏулакхе къахьега ловш барашта дика аьттув луш да из ловзар, хӏана аьлча цу оагӏонцара дуккхадараш довзаргда царна»,- дийцар «Сердалога» РоссеТурпала, «Хьалхарчар болам» яхача оагӏон хьалха латтача Орлов Артура. Тайп-тайпарча оагӏонашца шоай низ гойта аьттув хургба дакъа лаца ловш мел барий, иштта керда нах бовза, доттагӏал тасса, гойтама балхашта юкъе хила йиш я. Коталон Музее бахарашта дукха хӏама дайзар. Цу юкъе дар дронашта доал дар, хоамий оагӏонца беча «тӏема» духьаллаттар. Штурмовика, бувзамхочун, военкора, инженер-сапёра, БПЛА оператора, тоабан кулгалхочун, лора декхараш дайзар доакъашхошта. Россе тӏема низашца 2025-ча шера гучадаьннача саг чувоацаш гӏетташ долча гӏирсашцара болх бовзийташ къахьийгар царца.
«Тахан ураотташ латтача къонача тӏехьен Даьхенцара безам чӏоагӏбар, цунцара лерхӏам лорабе безилга хьалхадахар лоархӏамеча декхарех да. Йоккха терко лоаттаеш, дӏабахьа беза болх ба из аьлча, нийсагӏа хургда. Цу оагӏонцара проект я «Зарница 2.0» яхар. Хьалха хинна дола из ловзар тахан кердадараш юкъелоацаш дийндара тӏехьа къахьег берригача мехка. Россера миллионаш къонабараш чулаьцаб цу оагӏоно. Лакха говзал йола болхлой хьалха латташ, шоай вахаре дӏахойодача хана накъадаргдар, пайданегӏа хургдар къоастаде аьттув ба кагирхой»,- дийцар РФ дешара оагӏонцарча министерствон кулгал деча Кравцов Сергейс. Из болх дӏаболабеча дакъа лоацаш бар СМИ доакъашхой, «Хьалхарчар болам» яхача оагӏонца къахьегараш, «Къона эскархой», иштта кхыбола лоархӏаме хьаьший. Дукха тайп-тайпара декхараш довза, вӏалла фуд ца хайнача хӏамашка кхача гӏерташ бар кагирхой.
«Дегӏа низ, оамалаш, духьалъоттара говзал чӏоагӏъеш дола; Даьхенцара безам, лерхӏам совбоаккха ловзар да юкъедаьккхар. Дӏадахача шера нийсденна цхьаццадараш теркалдаь, укх шера геттара боккха тӏахьожам лоаттабе лаьрхӏад оаха цу гӏулакха. Берригача мехка тайп-тайпарча моттигашкарча къонабарашта шоай дегӏа низ бовзийташ,керда, дӏахойодача хана вахаре пайдане хургдараш шаьрдайташ, вӏаший доттагӏал тоссийташ, берригаш вӏашкаозаш, вӏалла а дицлургдоаца хьал царга хулийташ бола оагӏув ба из»,- дийцар Россе турпала, «Хьалхарчара болам» яхача оагӏон кулгалхочун гӏонч волча Головин Владислава. Дӏахо хьаьшаша дакъа лаьцар пресс-конференце, кулгал деш хиннар вар Россе турпал, тӏема корреспондент Поддубный Евгений. «Зарница 2.0» яхача ловзаре дакъа лоацаш хиннача Волгоградерча, Самарерча; Курски, Тюменски областашкарча; Санкт-Петербургерча, Татарстанерча, Луганскерча наха гойтама роликашка гӏолла къамаьл дир шоаш цу юкъе шаьрдаьчох дувцаш. Белгалде деза, уж роликаш дӏаязъеш бола болх «Самара» яхача саг чувоацаш гӏетташ дола гӏирсаш арахецача ӏилман балхацарча моттиге, Россе ДОСААФа Санкт-Петербурга «Авангард» дешара-балха моттиге дӏабихьалга. Даьхен хӏама лорадеш лаьттараш дагалоацаш, царна дег чура доккха баркал кхайкадеш хилар доакъашхой.
Цхьацца хувцамаш хиннад ловзаре. 7 шергара 23 шерга кхаччалца бараш хургба укх шера цу юкъе дакъа лоацараш; цул совгӏа, бувзамхо яха дакъа юкъедихьад ловзара. Тоабан чухьнахьарча бувзама гӏулакх шаьрдеш хургба къонабараш. Ерригача Россе моттигаш чулоацаш йола кхетаче дӏаяхьара тӏехьа цхьацца дакъа дӏалоацаш хургба СВО турпалаш, хьехархой, тӏема гӏулакхех, Даьхенцарча безамах йола клубаш. Россе исторех шоашта ховр къонача тӏехьен довзийта дезаш ба уж. «Тӏемахо» яхача оагӏон100 говзанча ва «Зарница 2.0» ловзара юкъе хургвараш. Массайолча оагӏонашкара болх дӏахьош хургба уж, ловзар чакхдаллалца. БПЛА мишта доал де деза, цӏера духьалара кийчо, иштта лозабаьрашта гӏо дар мишта хила деза хьехаш хургба цу оагӏонцара говзанчаш. Боккхагӏабараша шоаш ӏомадаьр, шоашта дайзар хьех къонабарашта», - дийцар Россе турпал, «Турпалий ха» яхача президентски программа доакъашхо волча Гаспарян Андраника.
Вайна ма харра, хьахаржара, доал деча даькъ т1арча, куран, хӏара моттигерча оагӏонашца дӏахьош да ловзар. Кхоалагӏча даькъе, саькура беттагара маьтсела беттага кхаччалца хургда из. Гулбалар ахкан хана хургда, хӏаьта керттера болх - тов бетта. 2024-ча шера 8 эзар ишкол, СПО юъелаьцар цу моттиго, хӏаьта дӏадахача шера – 35 эзар совгӏа. Укх шера тайп-тайпара дукха дешара моттигаш я цу юкъе дакъа лоацаргдараш. Дӏадахача шера «Зарница 2.0» дакъа лоацаш хиннараш 16 700 дешархо вар. Ставрополе вай мехкара дакъа лоацаш яр боккхагӏбарий, зӏамагӏбарий тоабаш. Волгограде вайцигара яха хилар Наьсарерча № 15, Илдарха-Гӏалий тӏарча № 3 йолча ишколашкара дешархоех латта тоабаш. Шоллагӏа моттиг йоаккхаш белгалбаьлар вай мехкахой тӏом дӏахьоча ловзаре.
«Кагирхойи, бераши» яхача къаман проекто хьаллоацаш хиларах, дикка даржаш латт тахан кагирхошта юкъе из ловзар. 2025-ча шера цу юкъе 3,1 млн дешархой, СПО студенташ бар, хьалхарча шера хинначул 3,5 дукхагӏа хул из. «Зарница 2.0» яхача ловзара доакъашхой хӏама лохача, тохкача балхашта юкъе, тӏемахой дӏабехка боахкача моттигашка кулг тохаш, ветеранашта новкъостал деш, СВО доакъашхошта гӏо дахьийтара тӏехьа еча кийчон юкъе дакъа лоацаш хул. Кхувш латтарашта юкъе Даьхенцара гӏулакхаш чӏоагӏдеш, мехка хӏама хьаллацара тӏехьа тӏахьехаш болх ба из тахан»,- дийцар кагирхой гӏулакхех йолча Федеральни агенствонна кулгал деча Гуров Григоре. «Хьалхарабарий болам» массахана Даьхен гӏулакха латтарех ба. Берашта, кагирхошта мехка истори, ӏадаташ, культура, иштта кхыдараш довзийтача къахьег цу оагӏонца. Дика, беркате хӏама хьаллоацаш хила еза вай къона тӏехье, шоай даьй къахьегама наькъаш довза деза царна!