Из хетаяь яр лаьрххӀача тӀема операце доакъашхой, цар гаргара нах хьаллацара. Цига ена хилар Даьхен бӀухой дезала Комитета федеральни кулгалхо Белехова Юлия, иштта Москвера хьалхале лелаю кхелахой. «Сердало» газетаца къамаьл деш, КСВО республикан штаба кулгалхочо Эсамарзанаькъан Ӏалаудина белагалдир, из дика таро хилар, мехка хьалхашка нийсденна хаттараш федеральни кулгалхошца дувцара.

Кхетачен программанна чудоагӀаш дар практически, гуманитарни оагӀорахьара хаттараш. Царна юкъе дар вахаре эша бокъоний новкъостал лоаттадар, психологически меттаоттавар, уж бахача моттигашка дӀа а болхаш, царна гӀо деш хилар. Иштта дийцар каьхаташ кийчдеш нийслуш дола хаттараш, ахчаш хьаэцар, ӏаьдалгара доагӏа аьттонаш.

Кхелахоша дийцар балхаца дувзаденна хаттараш. Уж дар бӀухой фусам-ноаной, ноаной хьаллацар. Иштта хьоахадир бӀухой дезалашта вахара хаттараш кхоачашдара новкъостал лоаттаде дезилга.

«Бӏаьстан хьаьша тӀаэцар, йоакхо яр» яха цӀи бакъйир кхетачено. ГӏалгӀайче даим хиннай бӀухой сий деш, уж лоархӀаш, из дош вай къаман кӀоаргга овла болаш да. Кхетачено хьагойтар ГӏалгӀайчен бӀухой дезалий йоакхо еш хилар - из духхьал цар хаттараш кхоачашдеш хилар хинна Ӏац, из къаман юкъара декхар да. Из иштта хилар белгалдеш дар, Магаса Ноаной аллее зизаш дахкар, цига дакъа лоацаш хилар Москвера баьхка хьаьший, моттигера активисташ, СВО ветеранаш, бӀухой дезал, волонтёраш.

Белехова Юляс белгалдир, КСВО моттигерча штаба балха дика толамаш даьха хилар, цо аьлар, ГӏалгӀайчен барт чӀоагӀа хилар, мехка кхыча республикаша масал эца йиш йолаш хиларах.

«Укхаза геттара чӀоагӀа да тешам хилар, иштта дика говзал я вай бӀухой хьаллацара,- аьлар КСВО кулгалхочо. - Из говзал оаха кхы а дӀахо йоаржаергья».

ЛаьрххӀа кхетаче хьаеллалехь, доакъашхой бийхар гойтамга хьажа, цига го йиш яр искусствай, исторе оагӀонашка гӀолла хадаш боаца вахара бувзам.

Цу гойтамо къаьгга белгалдир ГӏалгӀайчен хӀара бӀухо тахан Россе кхерамзле лораеш латта кийча хилар, цун тӀехьа къаман доккха истори, чӀоагӀа кӀийле хилар.

Гойтама керттера моттиг дӀалоацаш яр ГӏалгӀайчен исторе книжкай оагӀув. Книжкаш тӀа хьабеллаш бар республика вӀашагӀйоллаш хинна хьалхара никъ, цо къаьгга гойтар йоккхача Россецара бувзам дукхача шерашка денз хьабоагӀаш хилар. Доакъашхой таро хилар хьажа, юкъара вахар цхьана хьаллоацаш хилар бахьан долаш, цаӀ йолча паччахьалкхен чуйоагӀаш вӀашагӀъеллача республикан таханарча кепага.

Къаьстта терко тӀаозаш яр ГӏалгӀайчен кхалнаьха-турпалий суртий моттиг. Из исторически ханашка шоай денал гойтача кхалнаьха сийна хьайийлла оагӀув яр. КСВО кхетачен чудоагӀаш, цу даькъ тӀа гуш хилар, Даьхен бӀухой ноаной, фусам-ноаной чӀоагӀа хилар.

«Ноахалцара бувзам» яхача гойтаме го йиш яр истингаш - Ӏадатех латташ дола кулга говзалца хьадаь ферта кӀувсаш. Уж гӀирсаш, цар тамашийнача балхаца, белгалонца дувзаденна вахарера гӀирсаш хинна Ӏацар, из яр къайлагӀа йола къаман белгало. Говзал гойтаро къаьгга хьахьекхар бӏаьшерашка денз хьадоагӀаш дола хьаьша тӀаэцара Ӏадатий гӏулакх чӀоагӀденна хилар.

Кхетачен балха дакъа дӀахьош, Магасе дика профессиональни къамаьл хилар, белггала хоалуш дола новкъостал дара тӀехьа. Программа дика вӀашагӀъеллаяр, цо чулаьцар керттера хаттараш.

Дика къамаьл дир Хасьминский Михаила, из ва КСВО чоалханеча хьалий хьалхале лелаю психолог, федеральни кхелахо. Керттера терко тӀаяхийтар къаман Ӏадаташта, гӀалгӀай къаман дина, из боккха низ ба психологически меттаоттавара. Кхелахочо белгалдир, Кавказа культуран белгалоно, даьй Ӏадаташ лархӀарца цхьана, доккха новкъостал да бӀухошта эггара халагӀча ханашка. Уж Ӏадаташ лорадеш хиларо таханарча психологически балха тӏа таро лу, дикагӀа царна эшаш дола гӀо де.

Кхетаче иштта дийцар СВО доакъашхой, цар гаргара нах юридически лорабарах. Гулбеннарашта хьалхашка къамаьл дир КСВО бокъоний гӏулакха юриста Скорятин Дениса. Дийца дош дар бӀухой хьашташ сиха кхоачашдеш хиларах.

Къаьстта белгалдир вахара тешал, ӏаьдало лу аьттонаш Ӏалашдар турпалхой дезалашта, хоадам боллаш масалаш а доаладеш къоастадир чоалхане юридически хаттараш, уж дар тахан дукхагӀа бӀухошта хьалхашка нийслураш.

Цига юха белгалдир «КСВО Правомобила», моллагӀча хана ше бокъоний хаттараш кхоачашдара кийча хилар. Цу кхетаче, бӀухой гаргарча наьха таро хилар шоай керттерча хаттаршта луш дола жоп довза.

Цу тайпара психологически, юридически хаттараш цхьана кхоачашдеш хиларо кхетачен сессе лоархӀаме гӀа баьккхар, Даьхен бӀухой дезалий вахарера лоархӀаме хаттараш кхоачашдеча. Кхетачен шоллагӀа ди хетадир лорий, меттаоттавара хаттарашта. Боккха чулоацам болаш дӀахьош йолча программо таро елар кхелахошта, моттигерча хьинар дарашта хоадам боллаш новкъостала хаттараш къоастаде.

Балха ди дӀадоладелар массаза санна республикан унахцӀенон Министерствон викалашца цхьана герга истол дӏахьош. Керттера дийца дош дар Даьхен бӀухой хьаллацар.

Программа дӀахьош, лаьрхӀар Жӏайрахьа кхален дарбанче баха беза, аьнна. Из я эггара хозагӀча Ӏалама моттиге, иштта лоархӀаме а я СВО доакъашхошта, цар дезалашта дарба дара.

Цига КСВО доакъашхой хьежар, малагӀа хьалаш да СВО бӀухошта дарба дара. Белехова Юляй ший къамаьл хилар цига меттаотта дагахьа дарба деш болча бӀухошца. Цар таро хилар ма дарра цигара хьал довза, лорий дарба дикал миштай ха.

Жӏайрахьа кхален Ӏалама оагӀонаш, лорий профессионализм вӀашагӀтехача; физически, дег чура дарба хургдола дика оагӀув цох хьахул. ШоллагӀча дийнахьа дӀабихьача балха чӀоагӀдир, республике турпалхой, цар дезалий хаттараш кхоачашдара, царна терко лоаттаяра гӏулакх дика вӀашагӀделла хилар, из деррига а ГӏалгӀайчен Ӏаьдало ший болх нийса вӀашагӀболларах да.

Кӏеззига тӀехьагӀа вӀашагӀкхетар хилар Белехова Юляй ГӏалгӀайчен Кулгалхочун, Паччахьалкхен Администрацена керте латтача Мархенаькъан Анзораца. Цига керттера дийца дош дар, Даьхен бӀухой хьаллацар. «Оаха болх вӀашагӀбеллар. Из чӀоагӀа лоархӀаме да. Оаха кхетаду, фу деш да вай укхаза, тахан, хӀанз. Иштта кхетаду фу де деза кхоана. Вай таро я, тахан эггара чӀоагӀагӀа эшаш йола проекташ хьакхолла»,- аьлар КСВО кхетачен чаккхе еш.

Мархенаькъан Анзораца хиннача къамаьло хьагойтар республикан кулгалхой кийча болга массайолча оагӀорахьара эшаш дола новкъостал лоаттаде, ГӏалгӀайче дика масал гойташ, ший турпалхой йоакхо еш бола мохк хилар чӀоагӀдеш.

Карарча шера ГӏалгӀай мехка хьалхара дӀахьош яр КСВО кхетаче. Цо таро елар керда вахара оагӀонаш белгалъе, шоайла бувзам лелабеш, уж чӀоагӀъе. Цун керттера толам - Даьхен бӀухошта, царга цӀагӀа хьежаш барашта юкъера дийна бувзам лелабар.

Кхетачен доакъашхой юридически хаттарашта жоп даларал совгӀа, кхы а дегагӏоз а хилар, шоай хаттарашца цхьаь бусаш цахиларах.

Кастлуш КСВО моттигерча штаба кулгалхо Эсамарзанаькъан Ӏалаудин, Белехова Юляйца цхьана гӀоргба керда доазонаш долча.

«Оаха кхетаче вӀашагӀйоллалехь дийцадар Ӏалаудинаца; цига цхьана гӀоргда, аьнна,- белгалдир Даьхен бӀухой, цар дезалий Комитета федеральни штаба кулгалхочо. – Со цига хӀара бетта йода. Уж да мукъадаьха доазош, тӀема доакъош. Цига, хала хете а, берий цӀенош да.

Эггара шоай хьамсарагӀдар - дезал тӀемо дӀабихьа бераш да уж. Укхаза, ГӏалгӀай мехка дика ховш да, новкъостал дар, саг цхьаь цавитар мел лоархӀаме да. Тхо цига цхьана гӀоргда, новкъостал а дергда, дӀагойтаргба царна вай боккха дукхача къамех латта мохк».