Магӏалбикерча музее баха хилар, «Къона мехкагӏонча» яхача лагера cалоӏараш
Ахкан денош лагере салоӏаш, керда нах бовзаш, доттагӏал тоссаш дӏадахьа ловш хул къонабараш. Хӏара бера чӏоагӏа боча ха я из. Ше мичахьара хьаваьннав ха, ший овла бовза, таханара маьрша вахар малагӏча маьхаца вайга кхаьчад довза аьттув хул цар. Из керте оттадеш, Магӏалбикерча Чербажанаькъан А.Б. цӏерах йолча тӏема, къахьегама музее даха хилар «Къона мехкагӏонча» яхача лагерера бераш. «Сердалога» из хоам бера цу моттигера.
Музея зале гӏолла дӏа-хьа ухаш, къаман истореца, культураца, даьй беркате ӏадаташца дувзаденнараш тохкаш хилар къона тӏехье. Хӏаьта Россе тӏема сийлен шахьар йолча Магӏалбиках довза, дувца дукха да тахан. 1942-ча шера тов бетта-оагӏой бетта Кавказерча мехкдаьтта моттигашта тӏакхача гӏийрта бӏеха фашист вохавеш, ше бенача наькъах дехкевоаккхаш, духьале яьй советски бӏухоша. Къонабарашта дийцар моастагӏа селлара чӏоагӏа цига чугӏортар бахьан сенца дувзаденна хиннад. Советски фецарча тӏема - кемашта мехкдаьтта лоаттадеш йолча моттигашта тӏакхача, уж каралаца, Цӏе эскар низах эшаде гӏийртав фашист, бакъда моастагӏчо лаьрхӏар дохадир вай бӏухоша.
Архиверча сурташка, тӏема каьхаташка, тӏемах дисача цхьацца хӏамашка хьежаш, дукха хаттараш дар цар. Терски дукъ яхача моттиге моастагӏа, лира тохаш, шийна вӏалла ца меттар гойташ, вохаварах дийцар царна. Биъ бетта лаьттар Магӏалбик каралаца гӏийртача гитлера эскарцара тӏом. Низá уж чӏоагӏагӏа хиннабале а, деналца, майралца духьаллаттарах шахьар каракхачийтаяц царна советски бӏухоша. Еррига Кавказ чулоацаш хинна немцечун операци ехар, Сталинградера моастагӏа вохаварца а доккха дакъа дӏалоацаш хилар из.
